Al jaren wordt er gediscussieerd over de fileproblemen in Nederland. De jongste ontwikkelingen: kilometerheffing (knoeien zwaar beboeten) en een pilotproject om thuiswerken meer te stimuleren en om (fiscaal beloond) de werknemer dichter bij de werkgever te krijgen. Waarom wordt er toch nooit eens naar de 'big picture' gekeken?

De problemen in Nederland zijn niet beperkt tot de files alleen. We hebben ook te maken met problemen in de kinderopvang, jeugd die zich verveelt en niet wordt gecontroleerd door de ouders, onveiligheid op straat, leegstaande kantoorgebouwen, huisvestingsproblemen in de grote agglomeraties etcetera. Daarom moet er ook meer aandacht worden besteed aan 'totaaloplossingen. Een van de belangrijkste en gemakkelijkste oplossingen hierbij is: breng de bedrijven naar de werknemer en niet andersom. Schaalverkleining is het toverwoord voor de toekomst. De voordelen zijn ontelbaar (daarover straks meer) en de nadelen zijn overkomelijk.

Het eerste dat de bedrijven zullen roepen is dat dit geld kost. Maar de files kosten het bedrijfsleven toch ook al ongelooflijk veel geld? Het verhuizen van werknemers kost ook geld evenals de reiskostenvergoedingen. De belangrijkste, door de bedrijven te noemen, kostenpost is ongetwijfeld de huisvesting. Maar juist daarvoor betalen zij nu 'top-dollar' door met hun grote kantoren op de duurste locaties van het land te gaan zitten. Is die locatie dan in hun ogen belangrijker dan de naam en faam als 'groene werkgever' en een goed werkgeverschap door dichter bij de werknemers te gaan zitten?

Enige jaren geleden zijn vele bedrijven ertoe overgegaan om hun activiteiten te gaan bundelen op centrale locaties. Gevolg: de werknemers moesten in de file of via een sociaal plan afvloeien. Gevolg nummer twee: op die centrale locaties ontstaat een bundeling van managers en bureaucraten. De overhead neemt gigantisch toe en niet alleen door de hogere huisvestingslasten.

Genoeg over de zogenaamde nadelen van schaalverkleining. Nu de voordelen: 1. De reisafstand woon-werk neemt af en dus de files (en tevens de te vergoeden reiskosten) 2. De leegstaande bedrijfsgebouwen worden weer in gebruik genomen (positief voor de plaatselijke toeleveranciers dus meer lokale werkgelegenheid). Bijkomend effect van het opheffen van deze leegstand is dat de veiligheid in de omgeving toeneemt. 3. De werknemers zijn minder tijd kwijt aan het op- en neerreizen waardoor ze beter uitgerust zijn. Gevolg: minder gezondheidsklachten en dus minder ziektekosten. Bijkomend voordeel: ze zijn vaker thuis en zijn dus minder geld kwijt aan kinderopvang. Bovendien is er zo meer controle op de kinderen, meer sociale controle in de buurt en dus meer veiligheid op straat.

Extra voordeel: minder files betekent ook minder politie in de spits. Deze menskracht kan dus worden ingezet voor het oplossen van misdrijven en voor meer veiligheid op straat. Doordat de kleinere plaatsen meer werkgelegenheid kunnen bieden worden deze dus ook aantrekkelijker om te wonen. De (tweede) auto zal sneller van de hand worden gedaan want minder nodig waardoor minder CO2-uitstoot. De lokale middenstanders genereren meer omzet (want meer mensen pakken de fiets voor de boodschappen, ze hebben tenslotte geen (tweede) auto meer) en de centra van de steden en dorpen worden weer aantrekkelijker om te bewonen (dus minder ghettovorming).

Kortom: schaalverkleining lost niet alleen de files grotendeels of geheel op maar biedt op heel veel problemen een (bijdrage tot een) oplossing. De nadelen voor het bedrijfsleven wegen op tegen de voordelen (door minder kosten voor files, reiskosten, huisvesting, bureaucratie, geen extra investering bij de belastingdienst, toegenomen veiligheid, beter uitgeruste en dus minder vaak zieke werknemers).

Breng dit idee svp eens onder de aandacht van de politici en andere media. Laat men hier eens serieus over na gaan denken in plaats van het verder volbouwen van (met name het midden en westen) van het land. We zullen hier allemaal baat bij hebben.

10 sept. 2008, Telegraaf, Eelco Verton, Westervoort